,,Współczesne rozumienie zakazu ne bis in idem zmierza w kierunku przekształcenia go z zasady odnoszącej się do prawa karnego w zasadę o bardziej uniwersalnym (generalnym) statusie, rozumianą jako zakaz multiplikacji sankcji o charakterze penalnym (represyjnym).

[…] Zarazem analiza orzecznictwa ETPCz oraz Trybunału Sprawiedliwości wskazuje, że zasada ne bis in idem nie jest rozumiana w sposób absolutny. W obu sferach judykacyjnych dopuszczalne są wyjątki od zakazu podwójnego ścigania, oskarżenia oraz ukarania, oparte na ocennych kryteriach. Orzecznictwo ETPCz oraz Trybunału wskazuje, że możliwość multiplikacji sankcji o charakterze represyjnym ma charakter wyjątkowy. Określenie maksymalnie precyzyjnych kryteriów, których spełnienie w realiach konkretnego przypadku decydować może o wyłączeniu zakazu ne bis in idem, ma niezwykle istotne znaczenie z tego względu, że jakkolwiek zasada ta jest tradycyjnie zaliczana do katalogu tzw. negatywnych przesłanek procesowych, to jednak w rzeczywistości decyduje o zakresie prawnokarnej reakcji, a tym samym współwyznacza materialnoprawne przesłanki odpowiedzialności karne

[…]W konsekwencji przyjęcia ciągłości przestępstwa każdy z popełnionych przez sprawcę czynów realizujących samoistnie znamiona wykroczenia stanowi jednocześnie część czynu ciągłego wypełniającego znamiona występku. To, czy konkretne zachowania sprawcy traktowane są łącznie jako jeden czyn ciągły stanowiący przestępstwo, czy też jako wielość czynów realizujących samoistnie znamiona wykroczenia zależy od tego, z jakiej perspektywy normatywnej dokonuje się ich oceny. Z punktu widzenia określonych w Kodeksie karnym wzorców normatywnych wielość podjętych przez tego samego sprawcę zachowań współtworzy jeden czyn ciągły. Z punktu widzenia prawa wykroczeń, nieprzewidującego instytucji czynu ciągłego, każdy z popełnionych przez tego samego sprawcę czynów (w konstrukcji wynikającej z art. 12 k.k. będących zachowaniami) stanowi odrębną podstawę odpowiedzialności za wykroczenie. W konsekwencji na płaszczyźnie prawa karnego wielość zachowań tego samego sprawcy stanowi jedną, łączną podstawę oceny, wyznaczaną w oparciu o kryteria normatywne, skutkującą przypisaniem odpowiedzialności za jedno, popełnione w warunkach czynu ciągłego, przestępstwo. Na płaszczyźnie prawa wykroczeń natomiast każde z zachowań oceniane jest samoistnie i w razie przypisania odpowiedzialności prowadzi do realnego wieloczynowego zbiegu wykroczeń, którego konsekwencje określa art. 9 § 2 k.w.

Odmienność konstrukcji przyjmowanych w prawie karnym oraz prawie wykroczeń, w szczególności zaś – choć nie wyłącznie – brak regulacji czynu ciągłego w Kodeksie wykroczeń powoduje, że w tego typu przypadkach pojawia się problem możliwości i celowości odrębnego (w istocie – dwukrotnego) wartościowania poszczególnych elementów fragmentu aktywności sprawcy – z jednej strony – jako odrębnych jednostek, z których każda jest wykroczeniem oraz – z drugiej – przy wykorzystaniu konstrukcji z art. 12 k.k. jako jednej całości realizującej znamiona występku. Fakt realizacji znamion wykroczenia przez każdy z czynów oraz realizacji znamion występku przez będący rezultatem ich zespolenia czyn ciągły zdaje się nie budzić wątpliwości. Dyskusyjne jest zarazem to, czy w takich wypadkach zasadne byłoby dokonywanie podwójnej oceny, opartej z jednej strony na wzorcach określonych w Kodeksie wykroczeń, z drugiej zaś – na wzorcach przewidzianych w Kodeksie karnym. Chodzi przecież o te same zachowania tego samego sprawcy, tyle tylko że oceniane z punktu widzenia różnych wzorców  normatywnych. Prima facie można byłoby przypuszczać, że ustawodawca takiej podwójnej oceny (tego samego czynu?) jednak nie wyklucza, czego dowodem zdaje się być treść art. 10 § 1 k.w. przewidującego instytucję idealnego zbiegu czynów karalnych. Odpowiedź na pytanie, czy w istocie tak jest na gruncie obowiązującego systemu prawa, wymaga nieco głębszej analizy.„

Źródła:

https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/4-2019/artykul/zasada-ne-bis-in-idem-a-nowe-regulacje-ciaglosci-popelnienia-przestepstwa

Art.199 § 1 pkt.2 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.).

Art.17 § 1 pkt.7 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46 z późn. zm.).

Art. 9 § 2  w zw. z Art. 10 § 1 Ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 734 z późn. zm.).