Obowiązkowe strefy czystego transportu w miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańcó
Aktualności|
Getting your Trinity Audio player ready...
|
W miastach, w których liczba mieszkańców jest wyższa niż 100 tysięcy, wprowadzony zostanie obowiązek ustanawiania stref czystego transportu, w przypadku przekroczenia dopuszczalnego poziomu dwutlenku azotu – wynika z podpisanej 12 grudnia przez prezydenta nowelizacji ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw.
Realizacja kamienia milowego E1L -stona 108 ( link poniżej):
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/114365/OA_tlumaczenie_robocze.pdf
stawa z 21 listopada wdraża mechanizmy, które będą wspierać działania, zmniejszające ilość szkodliwych emisji pochodzących z transportu drogowego. Nowe przepisy mają więc doprowadzić do poprawy jakości powietrza.
Ustawa wskazuje, że w miastach, w których liczba mieszkańców jest większa niż 100 tys., wprowadzony zostanie obowiązek ustanawiania stref czystego transportu, w przypadku przekroczenia poziomu dwutlenku azotu (NO2) dopuszczalnego w powietrzu. Wielkość stref czystego transportu zostanie określona przez samorządy. Ocena badania poziomów substancji w powietrzu będzie przeprowadzana przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W wyniku przeprowadzonej oceny w mieście, na terenie którego zostało wykazane przekroczenie dopuszczalnych wartości, rada gminy będzie miała obowiązek ustanowienia strefy czystego transportu, od 1 stycznia następującego po roku, w którym prezydent tego miasta otrzymał wyniki oceny miesięcy od dnia otrzymania informacji o wynikach oceny.
W przypadku gdy ocena jakości powietrza obejmuje więcej niż jedno miasto powyżej 100 tys. mieszkańców w ramach strefy, dla której jest dokonywana ocena i klasyfikacja, obowiązek utworzenia strefy czystego transportu dotyczyć będzie jedynie tego miasta, na terenie którego zostało odnotowane przekroczenie.
Nowe przepisy przewidują możliwość podjęcia uchwały dotyczącej zniesienia strefy czystego transportu, w przypadku gdy wyniki oceny jakości powietrza nie wykażą przekroczenia dopuszczalnego poziomu dwutlenku azotu w powietrzu, w kolejnych trzech latach.
Uchwalone przepisy przewidują też zniesienie ustawowego ograniczenia dopuszczalności wjazdu do sfery czystego transportu, w godzinach 9 – 17 warunkowanego uiszczeniem opłaty. Wprowadzane zmiany umożliwiają gminie dopuszczenie wjazdu do strefy pod warunkiem uiszczenia opłaty, w godzinach, które sama będzie określać w uchwale ustanawiającej strefę.
Powód nowelizacji przepisów
Promując nowe rozwiązania, minister klimatu i środowiska opiera się na badaniach naukowców ze Śląskiego Centrum Chorób Serca oraz Uniwersytetu Śląskiego. Udowodnili oni, że powstawanie zjawiska tzw. smogu ma wpływ na zwiększenie się liczby hospitalizacji i zgonów wśród obywateli. Podwyższony poziom najbardziej toksycznej składowej spalin, czyli tlenków azotu, powoduje częstsze występowanie zawałów serca (o 12 proc.), udarów mózgu (o 16 proc.), zatorowości płucnej (o 18 proc.) oraz migotania przedsionków serca (o 24 proc.). Nowe przepisy mają więc doprowadzić do poprawy jakości powietrza. Chodzi także o zmniejszenie – szczególnie uciążliwego w dużych miastach – hałasu.
Ustawa realizuje też kamień milowy E1L dla części pożyczkowej KPO: „Wejście w życie aktu prawnego wprowadzającego obowiązek tworzenia stref niskoemisyjnych dla wybranych najbardziej zanieczyszczonych miast”.
W celu ograniczenia negatywnego oddziaływania emisji zanieczyszczeń z transportu na zdrowie ludzi i środowisko na terenie gminy można ustanowić strefę czystego transportu obejmującą drogi, których zarządcą jest gmina, do której zakazuje się wjazdu pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym innych niż:
elektryczne;
napędzane wodorem;
napędzane gazem ziemnym;
wyłączone na podstawie uchwały rady gminy, zgodnie z ust. 4.
Od zakazu, o którym mowa w ust. 1, zwolnione są:
pojazdy:
Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej, jednostek ochrony przeciwpożarowej, Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa oraz służb ratowniczych,
używane we flocie obsługującej Kancelarię Prezesa Rady Ministrów,
zarządów dróg i realizujące zadania na rzecz zarządców dróg,
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także sił zbrojnych państw obcych, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi,
urzędów morskich realizujących zadania w pasie technicznym i ochronnym wybrzeża oraz w portach i przystaniach morskich,
posiadające odpowiednie oznaczenie, którymi poruszają się osoby niepełnosprawne,
Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, inne niż wykorzystywane wyłącznie do przewozu osób;
specjalistyczne środki transportu sanitarnego, wykorzystywane przez zespoły ratownictwa medycznego oraz zespoły transportu sanitarnego;
autobusy zeroemisyjne;
autobusy szkolne.
Strefę czystego transportu ustanawia się na czas nieoznaczony lub oznaczony nie krótszy niż 5 lat.
Rada gminy, w uchwale ustanawiającej strefę czystego transportu, może ustanowić dodatkowe wyłączenia podmiotowe i przedmiotowe od zakazu wjazdu do tej strefy, inne niż określone w ust. 2.
Rada gminy, w uchwale ustanawiającej strefę czystego transportu, może dopuścić wjazd do strefy, w godzinach 9-17 w okresie nie dłuższym niż 3 lata od dnia ustanowienia strefy, pojazdów innych niż określone w ust. 1 i 2 oraz korzystających z wyłączeń na podstawie ust. 4, pod warunkiem uiszczenia opłaty.
Opłata za wjazd do strefy czystego transportu, o której mowa w ust. 5, stanowi dochód gminy, który może być wykorzystany wyłącznie na potrzeby:
oznakowania strefy czystego transportu;
zakupu autobusów zeroemisyjnych;
zakupu tramwajów;
zakupu innych środków transportu zbiorowego;
pokrycia kosztów wykonania analizy, o której mowa w art. 37 ust. 1;
finansowania programów wsparcia zakupu rowerów w rozumieniu art. 2 pkt 47 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, wyposażonych w uruchamiany naciskiem na pedały pomocniczy napęd elektryczny zasilany prądem o napięciu nie wyższym niż 48 V o znamionowej mocy ciągłej nie większej niż 250 W, którego moc wyjściowa zmniejsza się stopniowo i spada do zera po przekroczeniu prędkości 25 km/h.
Opłata za wjazd do strefy czystego transportu, o której mowa w ust. 5, nie może być wyższa niż:
2,50 zł za godzinę w przypadku opłaty jednorazowej;
500 zł w przypadku opłaty abonamentowej za jeden miesiąc.
Opłatę za wjazd do strefy czystego transportu, o której mowa w ust. 5, pobiera wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Pojazdy samochodowe, o których mowa w ust. 1, oraz korzystające z wyłączeń na podstawie ust. 4, uprawnione do wjazdu do strefy czystego transportu, oznacza się nalepką umieszczaną w lewym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu.
Oznaczenie nalepką, o której mowa w ust. 9, nie jest wymagane, jeżeli pojazd elektryczny lub napędzany wodorem jest oznaczony tablicami, o których mowa w art. 71 ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, lub oznaczony nalepką umieszczoną na przedniej szybie pojazdu, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Nalepkę, o której mowa w ust. 9, wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta za opłatą, której maksymalna wysokość wynosi 5 zł.
Opłata za nalepkę, o której mowa w ust. 9, stanowi dochód gminy.
Minister właściwy do spraw energii określi, w drodze rozporządzenia, wzór nalepki, o której mowa w ust. 9, mając na uwadze konieczność łatwej i szybkiej identyfikacji pojazdów uprawnionych do wjazdu do strefy czystego transportu.
Granice obszaru strefy czystego transportu gmina oznacza znakami drogowymi.
W przypadku gdy rada gminy podejmie decyzję o ustanowieniu strefy czystego transportu, strefę tę ustanawia w drodze uchwały.
Uchwała, o której mowa w ust. 1, określa:
granice obszaru strefy czystego transportu;
sposób organizacji ruchu w strefie czystego transportu;
dodatkowe sposoby podania do publicznej wiadomości treści uchwały o ustanowieniu strefy czystego transportu;
wysokość oraz sposób poboru opłaty, o której mowa w art. 39 ust. 5;
wysokość opłaty, o której mowa w art. 39 ust. 11, i szczegółowy sposób wydawania nalepki, o której mowa w art. 39 ust. 9.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt uchwały, o której mowa w ust. 1, i konsultuje go z mieszkańcami gminy, zamieszczając projekt na stronie internetowej obsługującego go urzędu i wyznaczając termin na zgłaszanie uwag. Termin ten nie może być krótszy niż 21 dni.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przekazuje projekt uchwały, o której mowa w ust. 1, radzie gminy niezwłocznie po rozpatrzeniu wszystkich uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych.
Rada gminy podejmuje uchwałę, o której mowa w ust. 1, w terminie 60 dni od dnia otrzymania projektu, o którym mowa w ust. 4.
Uchwała, o której mowa w ust. 1, stanowi akt prawa miejscowego.
Źródła:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/114365/OA_tlumaczenie_robocze.pdf
Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1289).