Projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (UDER57)

Ważna zmiana w Karcie Nauczyciela co to oznacza dla szkół niepublicznych?

Główny cel projektu jest prosty: deregulacja zatrudniania niektórych nauczycieli specjalistów w niepublicznych placówkach oświatowych. Obecnie obowiązujące przepisy (ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela) wprowadzają pewne ograniczenia. Zgodnie z art. 10a, w placówkach niepublicznych nauczyciele teoretycznie powinni być zatrudniani na umowę o pracę. Jednak od 2018 roku istnieje wyjątek: przez ograniczenie do 4 godzin tygodniowo, można było powierzyć prowadzenie zajęć tym specjalistom na innej podstawie niż umowa o pracę, pod warunkiem że stosunek prawny nie przypominał w przeważającej mierze stosunku pracy.

Ta regulacja z 2018 roku miała pomóc w pozyskiwaniu specjalistów do terapii o niskim wymiarze godzin. Jednak rzeczywistość okazała się bardziej złożona. Od 1 września 2022 roku system edukacji wdraża pierwsze etapy standaryzacji zatrudniania nauczycieli specjalistów. Docelowo, od 1 września 2024 roku, zwiększona liczba specjalistów w placówkach ma zapewnić uczniom lepszy dostęp do wsparcia – bez konieczności długiego oczekiwania na dokumenty z poradni psychologiczno-pedagogicznych, takie jak opinie czy orzeczenia.

Co proponuje projekt ustawy (UDER57)?

Możliwości zatrudniania nauczycieli specjalistów w niepublicznych placówkach oświatowych w wymiarze do 9 godzin tygodniowo na podstawie innej niż umowa o pracę jeśli charakter stosunku prawnego nie przeważa cech umowy o pracę. Co więcej, nauczyciele zatrudnieni w ten sposób mają być uwzględniani przy naliczaniu minimalnej liczby etatów specjalistów, określonej w art. 42d ust. 3 Karty Nauczyciela.

Jakie są potencjalne korzyści?

1. Zwiększenie limitu godzin z 4 do 9 pozwala placówkom oferować bardziej atrakcyjne warunki współpracy, nie tylko tym specjalistom, którzy szukają pełnego etatu, ale również tym, którzy chcą dorobić lub świadczyć usługi w mniejszym wymiarze, ale być legalnie zatrudnieni i uwzględnieni w statystykach.
2. Poprawa dostępności wsparcia: To bezpośrednio przekłada się na możliwość zapewnienia większej liczbie uczniów dostępu do kluczowych terapii i wsparcia psychologiczno-pedagogicznego. W praktyce może oznaczać krótsze kolejki oczekujących na pomoc specjalistów.
3. Spełnianie standardów: Pomaga niepublicznym placówkom szybciej wypełnić obowiązki wynikające z nowych, krajowych standardów zatrudnienia specjalistów, co jest istotne dla jakości kształcenia i opieki.

Przełomowe zmiany w Kodeksie Pracy dotyczące stażu pracy:

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w dniu 11 lipca bieżącego roku opublikowano projekt ustawy nr UD59, który ma na celu nowelizację Kodeksu pracy, w tym zmianę sposobu naliczania stażu pracy. Jest to dokument, który z pewnością wywoła wiele dyskusji i może realnie wpłynąć na życie zawodowe setek tysięcy Polaków. Projekt ten jest obecnie na etapie opiniowania, co oznacza, że wciąż może ulec modyfikacjom.

Zgodnie z proponowanymi zmianami, do stażu pracy wliczane będą między innymi:

Umowy cywilnoprawne: Okresy wykonywania pracy lub prowadzenia działalności na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia*. Co więcej, włączone zostaną również inne umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia. To ogromna zmiana dla wielu osób pracujących w oparciu o takie formy kontraktów. Działalność pozarolnicza: Wszelkie okresy prowadzenia działalności gospodarczej, w tym indywidualnej działalności gospodarczej, które były objęte ubezpieczeniami społecznymi, będą teraz brane pod uwagę przy ustalaniu stażu. To ogromna zmiana dla wielu przedsiębiorców.

Pełnienie funkcji publicznych: Okresy pełnienia mandatu posła, posła do Parlamentu Europejskiego lub senatora również zostaną zaliczone.

Praca w izolacji: Dotyczy to wykonywania odpłatnej pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.

Służba wojskowa: Okresy czynnej służby wojskowej żołnierzy niezawodowych.

Spółdzielczość: Wykonywanie pracy z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych. Ten punkt jest ważny z perspektywy polskiej wsi i lokalnych społeczności gospodarczych.

Niektóre okresy niepodlegania ubezpieczeniom społecznym, ale tylko te, które są związane z wykonywaniem pracy lub działalności, która co do zasady stanowi tytuł do ubezpieczeń. Najlepszym przykładem są tutaj uczniowie szkół  ponadpodstawowych i studenci, którzy wykonują pracę na podstawie umowy o świadczenie usług i nie ukończyli 26. roku życia. To ważna wiadomość dla młodych ludzi starających się o pracę i budujących swoją wczesną karierę zawodową, którzy często działali na podstawie umów zlecenia, ale w specyficznych okolicznościach (np. dotyczących okresu nauki i wieku) mogli być poza systemem ubezpieczeń. Teraz te okresy również mogą zostać uwzględnione.

Projekt przewiduje, że wszystkie wymienione okresy będą potwierdzane przez ZUS zaświadczeniem. Dotyczyć to będzie zarówno okresów, gdy klient podlegał ubezpieczeniu społecznemu z wymienionych tytułów, jak i tych szczególnych przypadków, gdy formalnie nie podlegał ubezpieczeniom, ale warunki projektu nowelizacji na to pozwalają. W przypadku tych drugich sytuacji, ZUS będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Warto zaznaczyć, że w takich skomplikowanych przypadkach ciężar dowodu będzie spoczywał na osobie zainteresowanej,  co oznacza, że trzeba będzie zgromadzić odpowiednie dokumenty i dowody potwierdzające wykonywanie danej pracy lub działalności.

Powyższe zmiany mogą mieć ogromny wpływ na sytuację zawodową i finansową.

Dłuższy staż pracy może oznaczać wyższe świadczenia emerytalne.

W niektórych zawodach lub lub sektorach staż pracy ma znaczenie przy awansach, premiach czy dodatkach.

Dla pracodawców oznacza to konieczność zrewidowania wewnętrznych regulaminów pracy i innych dokumentów, które opierają się na stażu pracy.

Śledźcie dalsze etapy prac nad tą ważną dla nas wszystkich nowelizacją. Projekt przewiduje, że nowe przepisy miałyby wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe

Numer projektu: UDER60

Ważna zmiana w przepisach dotyczących przedszkoli. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy deregulacyjnej otwierający drzwi do zatrudnienia w przedszkolach dla nowych specjalistów. Co to oznacza w praktyce?

Do tej pory przedszkola mogły zatrudniać osoby bez formalnych kwalifikacji nauczyciela, ale tylko do prowadzenia zajęć rozwijających zainteresowania dzieci. Teraz to się zmienia! Nowelizacja umożliwi zatrudnianie osób, które nie posiadają formalnych kwalifikacji do prowadzenia zajęć w przedszkolu (w rozumieniu mianowania czy ukończenia studiów pedagogicznych w zakresie wychowania przedszkolnego), ale które mogą udokumentować posiadanie kompetencji do prowadzenia zajęć z dziećmi w wieku przedszkolnym. Kluczowe jest tu sformułowanie „kompetencje”, które jest na tyle szerokie, by objąć np. artystów, muzyków, sportowców, psychologów klinicznych, logopedów, czy osoby z wykształceniem artystycznym, które mogą prowadzić odpowiednie zajęcia – nie tylko plastyczne czy muzyczne, ale merytorycznie mogące zastąpić nauczyciela przedszkola w realizacji zadań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych.

Warunki zatrudnienia nowych specjalistów.

Dyrektor przedszkola będzie musiał uzyskać zgodę właściwego kuratora oświaty na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem.

Zatrudnienie będzie mogło nastąpić jedynie w sytuacjach uzasadnionych, co oznacza, że nie będzie to standardowa ścieżka, lecz rozwiązanie stosowane w razie konkretnych potrzeb lub niemożności znalezienia odpowiedniego kandydata o formalnych kwalifikacjach.

Dyrektor placówki będzie musiał ocenić, czy przygotowanie danej osoby (jej wykształcenie, doświadczenie życiowe, kursy, certyfikaty) jest odpowiednie do prowadzenia konkretnych zajęć. Będzie to więc decyzja dyrektora, oparta na merytorycznej ocenie, poprzedzona oczywiście zgodą kuratora.

Kandydat nie może mieć przeszłości kryminalnej związanej z umyślnymi przestępstwami ani toczących się postępowań, będzie musiała przedstawić dyrektorowi zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego (KRK).

Autorka tekstu: Agata Zimicka

Redakcja: Paweł Krzyżanowski